SOUTH AFRICA

Biosekuriteit – Deel 3

Faktore wat bydra tot ‘n Biosekuriteitsprogram?
Dr Chris van Dijk

Biosekuriteit behels meeste van u dag tot dag bestuurmaatreëls op u plaas, maar kan in die volgende drie komponente afgebreek word:

DIERE

  • Die eerste komponent fokus op die dier. Dit bestaan uit twee afdelings, naamlik, isolasie van nuwe diere en toets vir verskeie siektes. Dit sal alle nuut aangekoopte diere asook diere wat lank nie in kontak met die kudde was nie, insluit.
  • Indien u, u kudde wil uitbrei of diere aankoop maak seker dat u die volledige geskiedenis van hierdie diere tot u beskikking het.
  • Maak uself vertroud met die agtergrond van alle diere waarmee uself of u kudde in aanraking kan kom. Moenie diere van onbekende bronne aankoop nie.
  • Dit is ook moontlik dat sekere siektes met semen (vars en gevries), embrios, vars vleis of vleisprodukte asook alle ander produkte soos melk, rou velle en wol oorgedra kan word.
  • Alle nuwe diere moet ge-isoleer word om kontak tussen nuwe diere en u huidige kudde te voorkom. Dit is uiters belangrik om die verspreiding van enige siekte te voorkom.
  • Enige melkery behoort ‘n kwarantyn- of isolasiegebied te hê waar aangekoopte melkbeeste vir minstens 21 tot 28 dae gehou word voordat hulle by die res van die melkkudde ingeskakel word. Die meeste ekonomies belangrike siektes het ’n inkubasietydperk van een tot vier weke. Bogenoemde isolasietydperk is dan voldoende om die nuwelinge aan ’n deeglike toetsprogram te onderwerp, hulle te ent en te ontwurm en gewoond te maak aan hul nuwe omgewing. Dikwels gebeur dit dat koeie wat gesond lyk, na etlike dae of selfs weke skielik siek word, omdat hulle hul immuniteit verloor het weens stres wat gepaardgaan met ’n verskuiwing na ’n vreemde omgewing.
  • Die nuwelinge behoort minstens 10 meter van die bestaande kudde gehou te word, terwyl hul voer, beweging en die toerusting wat vir voerdoeleindes gebruik word, heeltemal afsonderlik moet wees. Die ideaal is dat bepaalde werkers vir dié diere moet sorg en hulle moet opgelei word om die diere so te hanteer dat die oordrag van siektes sover moontlik uitgeskakel word. Die toegang van mense – met inbegrip van veeartse en voedingskundiges -- tot die kwarantyngebied moet beperk word tot net die noodsaaklike.
  • Isolasie areas moet wind af en ook stroom af van u huidige kudde wees.
  • Geen voerplekke en waterdrinkplekke moet gedeel word tussen isolasie diere en die gewone kudde nie.
  • Alle diere wat die kudde binnekom moet vir verskeie siektes getoets word. Werk nou saam met u plaaslike veearts en staatsveearts asook die verkoper se veearts oor die omvang van die toetse, tipe toetse asook interpretasie daarvan.

MENSE

  • Mense speel ‘n belangrike rol om biosekuriteitsrisikos tot ‘n minimum te beperk. Biosekuriteitsmaatreëls moet die rol wat werknemers en besoekers aan die plaas speel ook in ag neem en voortydige maatreëls moet ingestel word.
  • Die opleiding van werknemers met betrekking tot biosekuriteit behoort ‘n prioriteit te wees om ‘n gesonde kudde te verseker. Die korrekte bestuur van afval (mis), beweging van mense, higïeniese fasiliteite en toerusting is kritiese bestuursmaatreëls waarvoor alle werkers verantwoordelikheid moet neem.
  • Alle werknemers moet bewus gemaak word van maatreëls om die verspreiding van siektes te voorkom.
Dink ‘n bietjie terug…………………Hoeveel mense was in u stal, hoeveel mense het sommer langs die drukgang gestop om te gesels, waar het jou buurman se kinders gespeel toe hy laas by jou kom kuier het – moontlik by u kalwerhokke ? Hoeveel van hierdie mense het regtig daar gehoort – baie mense kom in u melkstal sonder ‘n spesifieke rede. Beperk die areas waar persone wel toegelaat word en verlaag die moontlikheid dat nuwe siektes u kudde binnekom.
  • Dit is so mense kan siektes versprei, veral ‘n hoogs aansteeklike siekte en dit is daarom belangrik om elke maatreël in plek te hê om siektes in u kudde te voorkom.
  • Deur die maatreëls af te dwing kan die insidens van nuwe siektes merkbaar verminder.
Alhoewel u op hulle vertrou om u kudde in optimale produksie en reproduksie te hou, kan veeartse, voedingskundiges, die hoefsmid, die semenverteenwoordigers of enige ander verteenwoordiger, die melkinspekteur en veral die bestuurders van vragmotors baie keer onbewustelik verantwoordelik wees om siektes van plaas tot plaas te versprei
  • Alhoewel kundiges u kudde moet besoek, versoek hulle om by u biosekuriteits-maatreëls vir buitebesoekers aan te pas. Waar moontlik moet die meeste van hulle take soos rantsoenbalansering weg van die plaas gedoen word en stel voor dat u dan in ‘n kantoor op die plaas of selfs nog beter op ‘n plek weg van die plaas ontmoet.
  • Waar besoekers wel op u plaas moet kom, bied vir hulle van u eie waterskoene aan om die inbring van patogene op u plaas wat moontlik in mis en modder kan oorlee tot ‘n minimum te beperk. Besoekende toergroepe is na my mening uit en moet ten alle tye afgeraai word.
  • Bestuur die kontak wat mense en toerusting het met u diere, u fasiliteite en die res van u plaas op ‘n dag tot dag basis het. Voorkom onnodige kontak en verseker ‘n veilige omgewing.
  • Die maklikste manier om verkeer te monitor is om ‘n “GEEN TOEGANG” kennisgewing te plaas by alle areas waar besoekers en sekere werknemers nie toegelaat word nie. Stel ‘n duidelike protokol daar met betrekking tot afsprake deur verteenwoordigers en ander persone dit sal die verkeer op u plaas van “ongewenste” persone dramaties verminder en alle betrokkenes net meer bewus maak van biosekuriteit.
  • Deur die mense wat in kontak met u diere kom te beperk tot die noodsaaklike minimum kan die uitbraak van siektes ook beperk word.
  • Dit is net so belangrik om voertuig verkeer, veral vragmotors wat melk, diere en rantsoene vervoer, te beheer. Vragmotors beweeg van plaas tot plaas en daar is geen manier om verseker te weet waar ‘n vragmotor was voor dit by u plaas aangedoen het nie of watter siektes moontlik saam met die inhoud mag kom nie. Deur voertuig beweging te beperk word die risiko ook beperk. Daar word voorgestel dat vragmotors slegs in sekere aangewese areas mag beweeg en die vragmotorbestuurder mag ook nie toegelaat word om uit hierdie area te beweeg nie.
  • Alle voere en diereprodukte wat gebruik word as voere kan moontlik siektes oordra en as die bron onbekend is as moontlik besmet beskou word en moet nie op of naby u plaas toegelaat word nie.
  • Moet nooit dieselfde toerusting waarmee diere in die isolasie area gevoer word gebruik vir u “gesonde” kudde nie. Verf die toerusting van die isolasie area met een kleur en gebruik dit net in die isolasie area. Indien nodig om met die diere in die isolasie area te werk word ook voorgestel dat u aparte hanteringsgeriewe gebruik.

PROGRAMME

  • Die finale komponent van die biosekuriteitsprogram behels ‘n gestruktueerde inentingsprogram. ‘n Volledige kuddegesondheidsprogram in samewerking met u kuddeveearts moet indien nie reeds in plek nie as prioriteit nommer een beskou word. Hierdie program sal nie net voorkom dat siektes in u kudde inkom nie maar ook as ‘n voorkomende beskerming teen die uitbraak van ander siektes dien.
  • Enting van jong diere help om ‘n goed beskermende kudde daar te stel. Dit word voorgestel dat u ‘n immuniseringsprogram met u veearts bespreek. Samewerking met u veearts om maksimale beskerming in u diere te verseker met ‘n einddoelwit van optimale produksie en reproduksie is sekerlik een van die beter beleggings wat u met betrekking tot u kudde kan maak.

Volgende keer praat ons oor immuniteit van die enkel dier maar nog meer belangrik , wat kan u doen om die kudde se immuniteit te verhoog. Kontak gerus die skrywer by Zoetis Dieregesondheid by 011 3206120 of 082 789 4499 of u kuddeveearts.

Disclaimer: Zoetis takes no responsibility for any claims that may arise from information contained in this information sheet. Individual situations may vary from location to location and it is recommended that you consult your veterinarian before any management or treatment decisions are implemented.

Vrywaring: Zoetis neem geen verantwoordelikheid vir enige eise wat mag voortspruit uit inligting vervat in hierdie inligtingsdokument. Individuele situasies varieer van plek tot plek en dit word voorgestel dat u eers u veearts kontak alvorens enige bestuurs- of behandelingsbesluite geïmplementeer word.