SOUTH AFRICA

GIDS VIR OORLEWING

Dr Chris van Dijk

Die huidige situasie met hoë insetkostes en relatiewe lae melkpryse maak dit vir baie produsente moeilik om te oorleef. Aan die makro-ekonomiese faktore kan ons seker nie baie verander nie, maar ons kan dit wat daar reeds is, naamlik u plaas en koeie optimaal bestuur.

In situasies soos die huidige waar daar meer en meer melkplase in die geelbladsye vir veilings van weeklikse landbou publikasies verskyn moet alle beskikbare hulpbronne in alle fasette van die bedryf ingespan word om optimale produksie van melk op ‘n daaglikse basis te verseker. Kritiese besluite moet in hierdie dae geneem word wat dalk ‘n verskil kan maak.

Elke produsent behoort krities na sy eie situasie te kyk en die volgende kan dalk as ‘n riglyn dien:

  1. Maak ‘n lys van items wat u dink u behoort te doen en skei dan die wat u wel sal kan doen van die items wat nie dadelik aandag behoort te geniet nie.
  2. Stel vir uself doelwitte vir die kudde in terme van produksie, genetiese verbetering, grootte van die kudde en optimale reproduksie.
  3. Doen voorraadopname van al u voere, koeie, kalwers, vervangingsverse, bulle en semenstrooitjies.
  4. Kyk krities na elke koei in die kudde en beoordeel haar bydrae om u doelwitte te bereik op die kort sowel as langtermyn.
  5. Skot (slag) alle diere uit wat na u mening nie ‘n wesentlike bydrae tot bogenoemde sal maak nie.
  6. Maak seker dat u die beste kwaliteit voer volgens u huidige finansïele vermoë aankoop – probeer die beste voer koop – om op die korttermyn te spaar, gaan dalk tot groot verliese in verskeie areas onder andere produksie en reproduksie lei.
  7. Hou langtermyn doelwitte in gedagte as u moet besluit oor semenaankope.
  8. Indien nie reeds in plek nie, moet u, u veearts onverwyld kontak sodat hy ‘n voorkomende kuddegesondheidsprogram daar kan stel. Sodanige program sal gesonde diere verseker en sal verder verseker dat alle melk steeds bemarkbaar sal wees. U behoort ook verder te kan spaar op kostes vir medisyne en behandelings wat onnodig gedoen moet word omdat daar nie voorkomend opgetree is nie.
  9. Indien u op weidings is maak reeds vroegtydig planne om op volgende jaar se voergewasse te kapatiliseer.
  10. Doen alles in u vermoë om kwaliteit melk te produseer. U kan nie met ‘n reeds lae melkprys ook nog bekostig om gepenaliseer te word as gevolg van swak kwaliteit melk nie.
  11. Soek en bestudeer alle inligting wat verband hou met melkproduksie. Elke bietjie sal help.

Die produsent se tyd kan beter bestuur word deur planne te maak en evaluasie van daardie bestuursitems waaroor hy ‘n mate van beheer het as om daardie items waaroor daar min of geen beheer is, te probeer verander. Op die meeste plase sal die “kan doen” items hopelik meer wees as die “kan nie doen” items.

Nadat die lys van “kan doen” items voltooi is, moet dit in orde van belangrikheid gerangskik word, met die A-items as die belangrikste en die C-items as minder belangrik. Die items wat voorkeur sal geniet is daardie items wat ‘n verhoogde inkomste mag beteken (A-items). Skryf ook langs elke item neer wat u oorweeg om te doen – gedagtes op skrif is altyd beter, veral as finale besluite geneem moet word. Na bogenoemde moet planne in werking gestel word om u doelwitte te bereik. B en C items moet eers aandag geniet nadat al die doelwitte met die A-items tenvolle bereik is.

Op meeste plase sal geen enkel item alleen aanleiding gee tot ‘n betekenisvolle verandering nie. Dit is gewoonlik die akkumulerende effek van verskeie klein veranderinge wat die verskil tussen ‘n wins of verlies op ‘n melkplaas gaan beteken.

Die volgende is voorbeelde van sogenaamde “A-items” wat moontlik u inkomste op die melkplaas kan verbeter:

  1. Produksie per koei: Verbeterde voeding is seker die maklikste manier om produksie per koei te verhoog. Hulpmiddels soos BST kan ook oorweeg word – bespreek hierdie opsie met u voedingskonsultant.
  2. Kalwingsinterval: Deur die kalwingsinterval met 7 dae gemiddeld te verminder sal ons dieselfde netto effek op produksie hê as om 1,9 koeie by die kudde by te voeg.

7 dae per koei x 100 koeie = 700 dae/365 dae = 1,9 koeie

1,9 koeie x 8000 liter (gemiddeld) = 15200 liter ekstra melk

15200 liter @ R 1.25/liter  = R 19000/100 koeie

R 190.00 ekstra inkomste per koei

Die kalwingsinterval kan verminder word deur verbeterde reproduksie bestuur soos byvoorbeeld beter hitteobservasie en korrekte KI tegnieke.

Bespreek gerus hierdie aspekte met u veearts. U veearts sal ook behulpsaam kan wees om vas te stel of daar nie dalk belangrike subkliniese erosiesiektes soos BVD of IBR in u kudde is wat sonder dat u daarvan bewus is ‘n groot negatiewe impak op vrugbaarheidsprestasie kan uitoefen nie. Korrekte inentingsprogramme om van hierdie probleme te voorkom kan ook deur u veearts aanbeveel word.

  • Korrek geformuleerde rantsoen: Energie en proteïene is die twee van die hoofkomponente wat sukses met voeding sal bepaal. Ondervoeding sal lei tot verskeie probleme, waaronder verlaagde produksie sekerlik heel eerste opgemerk sal word. Oorvoeding aan die ander kant, sal behalwe die invloed op die gesondheid van die dier ook ‘n negatiewe effek op u kontantvloei hê.
  • Verlaag Somatiese Seltelling (SST): Deur beter bestuur in die melkportaal kan u die somatiese seltelling dramaties verminder. Gesels gerus met u veearts oor ‘n werkbare mastitis beheerprogram.
  • Verskeie ander aspekte kan onder u A-items geplaas word, soos byvoorbeeld die moontlikheid om driekeer per dag te melk teenoor die huidige tweekeer per dag. Hierdie verandering kan ongeveer 15% meer melk beteken, afhangende van u stalgemiddeld maar sal ook 10% meer voer en 33% meer arbeid asook tot ‘n 30% verhoging in ander kostes beteken. U moet self die berekeninge gaan doen en kyk of dit die moeite werd is om van 2 na 3 keer per dag oor te skakel.

Die lys is geensins volledig nie, maar sal hopelik ‘n paar gedagtes by u laat om die huidige oorlewingstryd in die melkbedryf makliker te maak. Kontak gerus u veearts vir verdere hulp in bogenoemde verband.

Disclaimer: Zoetis takes no responsibility for any claims that may arise from information contained in this information sheet. Individual situations may vary from location to location and it is recommended that you consult your veterinarian before any management or treatment decisions are implemented.

Vrywaring: Zoetis neem geen verantwoordelikheid vir enige eise wat mag voortspruit uit inligting vervat in hierdie inligtingsdokument. Individuele situasies varieer van plek tot plek en dit word voorgestel dat u eers u veearts kontak alvorens enige bestuurs- of behandelingsbesluite geïmplementeer word.