SOUTH AFRICA

KUDDEIMMUNITEIT

Dr Chris van Dijk

Die term kuddeimmuniteit verwys na die totale weerstand wat die kudde het teen verskeie siektes waaraan die individuele koeie in die kudde op ‘n daaglikse basis blootgestel word. Voor ons egter oor kuddeimmuniteit en die faktore gesels wat dit mag beinvloed moet ons dalk net vinnig verwys na die immuunstelsel. Die immuunstelsel is ‘n komplekse samestelling van verskillende sisteme en organe soos onder andere die beenmurg, milt en bloedsomloopstelsel wat almal saamwerk om te verseker dat mens en dier nie onnodig benadeel word indien ons of die diere aan aansteeklike organismes blootgestel word nie.

Die weerstandvermoë van ‘n enkel dier en veral die kudde is ‘n funksie wat hoofsaaklik deur die immuunsisteem vervul word. Enige situasie wat die werking van die immuunsisteem mag beïnvloed sal vanselfsprekend die dier se weerstand verlaag en die risiko van siektes dramaties verhoog. Deur hierdie situasies reg te stel of te vermy sal kuddes en veral die gesondheid (biosekuriteit) van die kuddes daarby baat en finansïele verliese kan tot ‘n minimum beperk word. ‘n Paar oorsake van ‘n verlaagde funksie in die immuunsisteem sal kortliks bespreek word.

STRES

Baie stressituasies soos hitte, koue, vreemde diere, onnodige aanjaag ensovoorts is stressituasies wat daagliks op baie plase voorkom en baie siektes breek uit of kom voor na ‘n stres situasie en kon voorkom word indien hierdie situasies vermy of tenminste verminder was.

VOEDINGSTEKORTE

Energie en proteïene is twee van die heel basiese benodighede van die immuunsisteem. Die beste voorbeeld hiervan word gesien in jong diere – ‘n kalf met interne parasiete se groei word benadeel aangesien daar energie en proteïene tekorte ontstaan deurdat die liggaam die voedingstowwe eers na die immuunsisteem kanaliseer. Lank voordat ons egter opmerk dat die dier nie soos sy kuddemaats groei nie, is sy immuunsisteem egter reeds ge-affekteer en sal hierdie dier nie siekte uitdagings kan weerstaan soos ‘n normale gesonde kalf met ‘n immuunsisteem wat optimaal funksioneer nie.

Baie spoorelemente of mikrominerale en vitamienes is ook nodig vir die immuunsisteem om optimaal te funksioneer. Elke kudde sal verskillende tekorte (en selfs oormate) hê as gevolg van plaaslike grondtipes, water kwaliteit en ook as gevolg van die bron en tipe voere wat in die kudde gebruik word. Spoorlement aanvullings moet vir elke plaas individueel voorsien word – die “een-vir-alle-plase” middels verpakkings is nie altyd geskik nie.

PARASIETE EN VIRUSSE

Beide interne parasiete en sekere virusse kan die immuunsisteem direk onderdruk. Immunisasie van hierdie diere sal in baie gevalle onsuksesvol wees en sou hierdie diere aan ‘n aansteeklike organisme blootgestel word sal hulle heel waarskynlik siek word en selfs doodgaan. Ontwurming van diere verseker nie slegs verhoogde massatoenames en melkproduksie nie, maar verseker ook ‘n gesonde immuunsisteem.

Die Bees Virus Diarree (BVD) virus en Bees Herpes Virus (IBR) is beide bekende imuun-onderdrukkende virusse.

MIDDELS

Baie middels of antibiotika word toegedien sonder enige gedagte aan die effek van die middel op die immuunsisteem. Antibiotika word gebruik om die immuunsisteem te ondersteun en ‘n hupstoot te gee om ‘n bakteriese infeksie onder beheer te kry. Soms word ‘n antibiotika geblameer dat dit faal om ‘n infeksie onder beheer te bring, maar dan is dit eerder die immuunsisteem wat swak of glad nie gewerk het nie.

Middels soos die steroïde (kortisone) onderdruk na toediening ook die imuunstelsel. Kortisone mag die dier laat beter voel en verminder inflammasie, maar die negatiewe effek op die immuunsisteem moet altyd ingedagte gehou word as kortisone toegedien word.

OUDERDOM EN GENETIKA

Die baie jong dier en die baie ou dier se immuunsisteem funksioneer nie optimaal nie en ons kan probleme in hierdie groepe verwag. Suboptimale voeding van diere in hierdie groepe plus ander stres faktore maak hierdie diere dus baie meer vatbaar vir aansteeklike siektes.

OPSOMMEND

Indien ons, ons kuddes wil beskerm (en behou) is dit krities om die enkel dier, maar ook die kudde se immuunstatus en al die faktore wat moontlik ‘n rol in hierdie status mag speel in ag te neem. Produsente moet by vernuwing weer aandag gee aan al die bestuursaspekte, gesondheidsprogramme en biosekuriteitsprogramme met die immuunsisteem as fokus.

Disclaimer: Zoetis takes no responsibility for any claims that may arise from information contained in this information sheet. Individual situations may vary from location to location and it is recommended that you consult your veterinarian before any management or treatment decisions are implemented.

Vrywaring: Zoetis neem geen verantwoordelikheid vir enige eise wat mag voortspruit uit inligting vervat in hierdie inligtingsdokument. Individuele situasies varieer van plek tot plek en dit word voorgestel dat u eers u veearts kontak alvorens enige bestuurs- of behandelingsbesluite geïmplementeer word.