SOUTH AFRICA

PLASENTALE RETENSIE

Livestock

People, products, programs and services help deliver consistent beef solutions

Dr Chris van Dijk

Die normale voorkoms van hierdie toestand varieer van plaas tot plaas maar behoort nie meer as 8-10% op ‘n kuddebasis te wees nie.

Soos by verskeie vorige geleenthede gemeld is hierdie ook ‘n probleem met multifaktoriale oorsake en dit is soms moeilik om die presiese oorsaak vas te stel. Ek sal kortliks die meer algemene oorsake bespreek.

Indien die fetale membrane (vrugvliese of nageboorte) nie binne 8 tot 24 uur na geboorte afkom nie word dit beskou as plasentale retensie. Oorsake word gewoonlik in 2 hoofgroepe ingedeel naamlik voedingsverwante en nie-voedingsverwante oorsake

NIE-VOEDINGSOORSAKE VAN PLASENTALE RETENSIE

Bogenoemde sluit die volgende in en behoort eers as moontlike oorsake uitgeskakel word voor daar na voedingsverwante oorsake gekyk word: verkorte dragtighede, tweelinge, doodgebore kalwers, aborsies (as gevolg van verskeie infeksiesiektes, maar veral met besmetlike misgeboorte), geïnduseerde kalwings en moeilike geboortes waar daar fisies deur die produsent of die veearts hulp met die geboorteproses verleen is.

Koeie met doodgebore kalwers is byvoorbeeld 4,5 keer meer geneig tot plasentale retensie en in een studie was daar tot 30 keer meer agtergeblewe nageboortes in kalwers wat agterstevoor gebore is teenoor kalwers wat normaal gebore is. Kalwings gedurende die somermaande en veral in tye van hittestres gee ook aanleiding tot ‘n verhoogde voorkoms van hierdie probleem. Verse het oor die algemeen ‘n laer voorkoms van plaentale retensie en dit wil ook blyk dat koeie wat eenkeer hierdie probleem gehad het meer geneig is daartoe in opvolgende kalwings.

Bestuurspraktyke wat nie-voedingsverwante risiko faktore tot ‘n mate kan uitskakel sluit die volgende in:

  • ‘n korrekte inentingsprogram wat infeksieuse oorsake van aborsies kan voorkom,
  • korrekte hantering van die koei wat op die punt van kalwing staan en ook tydens die kalwingsproses (onnodige en te vroeë hulpverlening kan net so nadelig wees soos geen hulpverlening tydens die kalwingsproses nie)
  • asook die voorsiening van skaduwee in die somer om hittestres tot die minimum te beperk.

VOEDINGSOORSAKE VAN PLASENTALE RETENSIE

Voedingsoorsake sluit die volgende in:

  • Tekorte aan vitamien A en E asook
  • die spoorelemente selenium, koper en jodium.
  • ‘n Oormaat energie in die rantsoen mag ook tot plasentale retensie aanleiding gee.Oorvet koeie (kondisietelling 3,75 plus met kalwing) toon ook ‘n verhoogde risiko vir die probleem.
  • Plasentale retensie kom ook meer algemeen voor in koeie met sogenaamde voedingsgeïnduseerde siektes soos melkkoors (2,5 tot 4 keer meer geneig as normale koeie)

EKONOMIESE BELANG

Plasentale retensie is van groot ekonomiese belang aangesien koeie met hierdie probleem meer geneig is tot

  • metritis (baarmoederontsteking) wat weer aanleiding gee tot verlaagde vrugbaarheid,
  • verlengde dae oop en dae tot eerste inseminasie asook
  • verhoogde uitskot.
  • Behalwe laasgenoemde aspekte is koeie met plasentale retensie ook meer geneig tot ander probleme soos ketose, mastitis en verplaasde abomasum

DIAGNOSE EN VOORKOMING

Soos u kan sien is daar verskeie moontlike oorsake en kombinasies van oorsake vir hierdie probleem.

  • ‘n Effektiewe rekordstelsel sal van hulp wees om die werklike insidens asook die moontlike veroorsakende faktore te bepaal.
  • Bloed-en lewermonsters kan geneem word om die jodium, koper, selenium en vitamien A en E status van die diere te bepaal.
  • U veearts sal ook aanbevelings ten opsigte van bloed en ander monsters om infeksieuse oorsake te eleminieer kan maak.

Indien vitamien en spoorelemente as oorsaak geïdentifiseer word kan dit aangevul word deur aanvullings in die rantsoen of deur middel van inspuitings op tye soos aanbeveel deur u veearts of voedingskundige.

Immunisasie teen siektes wat moontlik aborsies kan veroorsaak soos BVD, IBR en baie belangrik besmetlike misgeboorte moet ook tydig toegedien word.

Disclaimer: Zoetis takes no responsibility for any claims that may arise from information contained in this information sheet. Individual situations may vary from location to location and it is recommended that you consult your veterinarian before any management or treatment decisions are implemented.

Vrywaring: Zoetis neem geen verantwoordelikheid vir enige eise wat mag voortspruit uit inligting vervat in hierdie inligtingsdokument. Individuele situasies varieer van plek tot plek en dit word voorgestel dat u eers u veearts kontak alvorens enige bestuurs- of behandelingsbesluite geïmplementeer word.